„Architektura odporności – od mieszkania, przez kwartał, po region” Publikacja w miesięczniku „Builder”, wrzesień 2026

Z przyjemnością informujemy, że na łamach branżowego miesięcznika „Builder” (wrzesień 2026) ukazał się artykuł autorstwa Wojciecha Sitka, Prezesa Zarządu Fundacji „Architektura Bezpieczeństwa”, pt. „Architektura odporności. Od mieszkania, przez kwartał, po region”.

Bezpieczeństwo szerzej niż schron

Publikacja przedstawia koncepcję architektury bezpieczeństwa rozumianej znacznie szerzej niż tylko przez pryzmat ochrony przeciwpożarowej, konstrukcyjnej czy budowy schronów. Punktem wyjścia jest projektowanie przestrzeni, która w normalnych warunkach pozostaje funkcjonalna, dostępna, estetyczna i przyjazna, a w sytuacji kryzysowej potrafi chronić ludzi oraz podtrzymywać swoje najważniejsze funkcje.

Artykuł prowadzi Czytelnika przez kolejne skale odporności – od mieszkania i pojedynczego budynku, przez kwartał zabudowy i osiedle, aż po miasto i region. Porusza m.in. kwestie ciągłości dostaw energii i wody, redundancji systemów, dróg ewakuacji, infrastruktury krytycznej, bezpieczeństwa przestrzeni publicznych, CPTED, odporności klimatycznej oraz współpracy lokalnych społeczności, samorządów i służb.

Sześć skal odporności

Skala 1–2: mieszkanie i budynek

Podstawą bezpieczeństwa jest właściwie zaprojektowany budynek i przygotowane do kryzysu mieszkanie. Mieszkanie to pierwsza linia ochrony: świadomość i plan działania, możliwość odcięcia mediów, awaryjne oświetlenie, radio, zapasy wody i żywności, znajomość dróg ewakuacji. Budynek z kolei musi umieć więcej niż stać – potrzebuje solidnej konstrukcji i ochrony przeciwpożarowej, odpornych i redundantnych instalacji, zasilania awaryjnego, kontroli dostępu oraz czytelnych dróg ewakuacji.

Skala 3–4: kwartał zabudowy i osiedle

Od współpracy sąsiedzkich budynków do odpornego osiedla. W skali kwartału liczą się wspólne przestrzenie mogące pełnić funkcje pomocnicze, czytelny układ ulic i wyjść awaryjnych, wzajemne uzupełnianie się zasobów między budynkami oraz zarządzanie na poziomie wspólnot. Osiedle staje się systemem odporności: alternatywne drogi dojazdu dla służb, miejsca gromadzenia i ewakuacji, dostęp do hydrantów i punktów medycznych, infrastruktura techniczna oraz plan działania skoordynowany z lokalnymi służbami.

Skala 5–6: miasto i region

Odporne miasto to takie, które utrzymuje kluczowe funkcje i współpracuje w szerszym, regionalnym systemie bezpieczeństwa. Chodzi o infrastrukturę krytyczną (energia, woda, łączność, transport, zdrowie), zarządzanie kryzysowe i sprawne służby ratownicze, obiekty zbiorowej ochrony, system ostrzegania ludności oraz edukację i ćwiczenia. Region dodaje do tego siłę współpracy: planowanie ponadlokalne, alternatywne szlaki transportowe, zaplecze magazynowe i szpitalne oraz wspólne procedury samorządów i służb.

Od „smart city” do „resilient city”

Szczególne miejsce w artykule zajmuje idea przejścia od „smart city” do „resilient city” – miasta nie tylko inteligentnego technologicznie, ale przede wszystkim przygotowanego do utrzymania ciągłości działania w sytuacjach awaryjnych i kryzysowych.

Architektura bezpieczeństwa nie kończy się na budowie schronów. To przyszłościowe podejście do projektowania przestrzeni, które w normalnych warunkach jest funkcjonalne i przyjazne, a w sytuacji kryzysowej chroni ludzi i podtrzymuje najważniejsze funkcje.